Күріш және күріш ауыспалы егіс дақылдары селекциясы

АтауыТолық ақпарат
1.Бөлім атауыКҮРІШ ЖӘНЕ КҮРІШ АУЫСПАЛЫ ЕГІС ДАҚЫЛДАРЫ СЕЛЕКЦИЯСЫ
2.Бөлім меңгерушісі

(ТАӘ, байланыс құралдары,эл. почта)

Натишаев Ержан Тлегенович, ауылшаруашылығы ғылымдарының магистрі

Тел: 8 701 351 12 90

Эл.адрес: erzhan.tn51@gmail.com

 

3.Бөлім тарихы
4.Зерттеудің негізгі бағыттары1.      Күріш және күріш ауыспалы егіс дақылдарының  гендік қорын зерттеу, сақтау және толықтыру.

2.       Күріш және күріш ауыспалы егіс дақылдары селекциясын қайта қалпына келтіру.

3.      Күріш және күріш ауыспалы егіс дақылдары селекциялық жұмыстарына бастапқы материял дайындау(гибридизация).

4.      Күріш дәні мен жармасының өнімділігі, тұрақтылығы және сапалы болуының сандық қасиеттері генетикасын зерттеу.

5.      Ауыл шаруашылығы мамандарын «Қызылорда» БТО арқылы қайта  даярлау, ЖОО, колледж  студенттеріне ғылыми бағыт – бағдар беру.

 

5.Бөлім ұсынатын қызметтер1. Күріштің және күріш ауыспалы егіс дақылдардың жаңа сорттарын шығару және тарату.

2.Шетелдік жетекші ғылыми орталықтармен ғылыми-зерттеу жұмыстарын бірігіп жүргізу.

3.      Күріш және күріш ауыспалы егіс дақылдарының  гендік қорын толтыру

4.      Ғылыми қызметкерлер мен ауыл шаруашылығы мамандарын дайындау және қайта даярлау.

6.Негізгі жетістіктер·         Күріштің КзРОС358 сорты (авторлары: Ә.А. Алтынбеков, А.Б. Байзақов, Ә.А. Құрамысов, К.Б. Бәкірұлы, Н.Ж. Жәдігерова);

·         Маржан сорты Қызылорда облысында 1987 жылы аудандастырылды (авторлары: Ә.А. Құрамысов, Қ. Бәкірұлы, Г.А. Верещагин, Қ.А. Әлімбетов),

·         АШ-16 сорты (авторы: Ә.А. Шакиев) 1992 жылы облыстың оңтүстік аудандарында аудандастырылған.

·         2006 жылы аудандастырылған Арал-202 сорты (авторлары: А.Н. Подольских, С.М. Байбосынов, Қ. Бәкірұлы, Т.Қ. Қарлыханов).

·         2007 жылы тез піскіш Ару сорты аудандастырылды (Қ. Бәкірұлы, А.Н. Подольских, Т.Қ. Қарлыханов),

·         Түгіскен 1 сорты 2008 жылы аудандастырылған (авторлары: К. Шермагамбетов, Т.Қ. Қарлыханов, Н. Қарақожаев, Ж. Қожабаев, З. Сыздықов).

·         КазНИИР-5,

·         КазЕр-6,

·         Айсауле,

·         Салима,

·         Сыр Сұлуы,

·         Байқоңыр жаңа перспективті сорттары шығарылып көбейтілуде.

  • Арпаның Сыр Аруы,
  • Инкар,
  • Шахристан,
  • Қайсар атты сорттары шығарылды. (Л.А. Тохетова).
  • Сонымен қатар бөлімде түйе жоңышқа мен жоңышқаның селекциялық жұмыстары жүргізілуде.
  •  Институтта осы дақылдардың
  • Приаральский-19 және
  • Алаула (түйежоңышқа),
  • Туркестан-15 (жоңышқа) сорттары шығарылған (Аймухамбетов Ө. Ә.)
7.Коммерциялық сорттар мен будандарКүріштің Маржан, КазЕр-6, Сыр Сұлуы сорттары.

Арпаның Сыр Аруы және Инкар сорттары.

Түйежоңышқаның Алаула, жонышқаның Түркістан – 15 сорты.

8.Серіктестіктер, лицензиялар, патенттер1.      Рис посевной “КазЕр-6″// Подольских А.Н., Байбосынова С.М., Умирзаков С.И., Таутенов И.А., Турешов Б.Б.//№437.

2.      Рис посевной “АйСауле”// Подольских А.Н., Байбосынова С.М., Абилханова Б.К., Умирзаков С.И., Ондашев Р.О.//№795.

3.      Рис посевной «Байконур»// Остапенко Н.В., Чинченко Н.Н., Лоточникова Т.Н., Харитонов Е.М., Бакирулы К., Умирзаков С.И.// заявка № 2015/067.4 от 11.12.2015.

4.      Рис посевной «Салима-1»// Байбосынова С.М., Бакирулы К., Абилханова Б.К., Умирзаков С.И., Токтамысов А.М.// заявка № 2016/045.4 от 21.12.2016.

5.      Рис посевной «Сыр Сулуы»// Подольских А.Н., Байбосынова С.М., Абилханова Б.К., Алтынбаева Р.М., Умирзаков С.И.// заявка № 2018/045.4 от 03.10.2018.

6.      Рис посевной «АйКерим»// Егизбаев К., Умирзаков С.И., Бакирулы К., Шермагамбетов К., Токтамысов А.М., Егизбаев А.К.// заявка № 2017/075.4 от 25.12.2017.

7.      Селекциялық жұмыстың жаңа тиімді әдісі жетілдірілген. Бұл әдіске өзара және айқас тозаңдану түрлері мен осы заманға генетикалық талдауларды, табиғи және жасанды сұрыптауларды бірлестірілген. «Жоғары өнімді дән дақылдарын сұрыптау әдісі» атты ҚР өнертапқыштыққа берілетін  №9866, 15.02.2001 патенті алынған.

8.      Ячмень яровой “Сыр Аруы” // Сариев Б.С., Тохетова Л.А., Шермагамбетов К., Жундибаев К.К.//№202.

9.      Ячмень яровой “Шахристан”// Тохетова Л.А., Туруспеков Е.К., Блейк Т., Абугалиева С.И., Шермагамбетов К., Умирзаков С.И., Абугалиева А.И.,//№773.

10.  Ячмень яровой “Кайсар”// Тохетова Л.А., Сариев Б., Шермагамбетов К., Умирзаков С.И., Нуржанова А.А., Жамбакин К.Ж.//№827.

11.  Яровой ячмень «Алтын арай»// Тохетова Л.А., Шермагамбетов К., Умирзаков С.И., Бодык Н.Б., Токтамысов А.М., Бекова М.К., Демесинова А.А.// заявка № 2017/001.4 от 23.01.2017.

12.  Люцерна посевная “Туркестан-15″// Абилтай О.К., Мейрман Г.Т., Турсынханов М.//№298.

13.  Люцерна посевная “Танзира”// Аймухамбетов У., Умирзаков С.И., Токтамысов А.М., Анапияева А., Койшыбаев А., Акылбаев К.//№902.

14.  Донник зубчатый «Алаула»// Аймухамбетов У., Умирзаков С.И., Токтамысов А.М., Анапияева А., Еспанов А.М.//№886.

 

Орталық туралы

“Ыбырай Жақаев атындағы Қазақ күріш шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты” жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

Байланыс

+7(7242) 23-05-63 
kz_ris@mail.ru
Қызылорда облысы, Қызылорда қаласы, Абай Құнанбаев даңғылы, 25Б

Картада